Aylıktan Kesme Cezası

3
374

Aylıktan Kesme Cezası

Yaptığım araştırmalarda Aylıktan Kesme Cezasının bir çok kurumda yanlış uygulandığı sonucuna vardım. Bu kanıya nasıl mı vardım? memur maaşları ile ilgilenen bir çok web sayfası ve forumları incelerseniz bu farklılıkları siz de görürsünüz. Kimileri memura ödenen tüm maaş unsurların tahakkuk toplamını, kimilerinin memura ödenen net maaşı, kimilerinin ise kanunda tanımı yapılan aylık unsurlarını dikate aldığını görürsünüz. Bu yüzden bu konuyu dayanağı oluşturan mevzuat ile birlikte incelemek zorundayız. Disiplin cezalarına ilişkin hususlar, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 124-136 maddelerinde belirtilmiştir.

Aylıktan kesme cezasına ilişkin Kanun hükümleri

657 sayıiı Devlet Memurları Kanunun 125 inci maddenin (C)bendinde “Aylıktan kesme: Memurun, brüt aylığından 1/30 – 1/8 arasında kesinti yapılmasıdır.” şeklinde tarif edilmiştir. Uygulanacak ceza oranı bu kadar net olduğuna göre ihtiyacımız olan şey Aylıgın tanımı.

Aylık nedir?

Bu konuda en sağlıklı yazıyı Maliye okulu Mezunları Derneğinin web sayfasında buldum. Konu Daire Başkanı, Maliye Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü Uğur SÖKMEN imzasıyla kaleme alınmış. Hem yazıyı kaleme alan kişinin bulunduğu makam açısından hem de içerik açısından itibar edilmesi gereken güzel bir yazı.

Aylıktan kesme cezasının uygulanmasında aylığın hangi unsurları dikkate alınarak aylıktan ceza kesintisi yapılacaktır sorusunun cevabını verebilmek için aylık kavramına giren unsurlara tek tek değinmek gerekmektedir.

657 sayılı Kanunun 147’nci maddesinin 1’inci fıkrasının (A) bendinde, aylığın; bu Kanuna tabi kurumlarda görevlendirilen memurlara hizmetlerinin karşılığında, kadroya dayanılarak ay itibariyle ödenen parayı ifade ettiği, 155 inci maddesinde, bu kanunun 36 ncı maddesinde yer alan sınıflara ait gösterge tablosundaki rakamların, genel bütçe kanununda o yıl için tespit edilen katsayı ile çarpılması sonunda bulunacak miktar, sınıfların derece ve kademelerindeki memurların aylık tutarlarını göstereceği, 43 üncü maddesinde ise, bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylık ve ek göstergelerine yer verilerek (A) bendinde, aylık göstergesinin; bütün sınıflar itibariyle her derece ve kademenin aylıklarının hesaplanmasına esas teşkil edecek Aylık Gösterge Tablosunun I Numaralı Cetvelde gösterildiği ve (B) bendinde de, bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıklarının, hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanacağı belirtilmiştir. Buna göre; aylığın hesaplanmasında, 657 sayılı Kanunun aylık gösterge tablolarında yer alan gösterge rakamları ile ek gösterge cetvellerinde hizmet sınıfı, kadro unvanı ve derecesine göre belirtilen gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan tutarın anlaşılması gerekmektedir.

Ayrıca, ilgili Kanun hükümlerine göre aylıklara ilişkin hükümlerin uygulanacağı belirtilen diğer mali unsurların da aylığa dahil edilmesi gerekmektedir. Mezkur Kanunun 152’nci maddesinin I inci ve II’nci bölümünde zam ve tazminatların ödeneceği belirlenmiş, III-Ortak Hükümler bölümünün 562 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5’inci maddesi ile değişik üçüncü alt bendinde de, bu zam ve tazminatlara hak kazanmada ve bunların ödenmesinde aylıklara ilişkin hükümler uygulanacağı öngörülmüştür.

Söz konusu Kanunun Ek 26’ncı maddesinin (a) fıkrasında, bu Kanuna ekli IV sayılı cetvelde unvanları yazılı görevlerde bulunanlara hizalarında gösterilen gösterge rakamlarının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda makam tazminatı ödeneceği, makam tazminatı ödemelerinde aylıklara ilişkin hükümler uygulanacağı belirtilmiştir.

4505 sayılı Kanunun 5’inci maddesinin (a) fıkrasında, makam tazminatı öngörülen kadrolarda bulunanlardan Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenecek olanlara 30.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarı geçmemek üzere temsil tazminatı ödeneceği, (b) fıkrasında da, bu tazminata hak kazanma ve ödemelerde makam tazminatına ilişkin hükümler uygulanacağı hükmüne yer verilmiştir.

Diğer taraftan, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 1’inci maddesinin (A) fıkrasında, 1000 gösterge rakamı üzerinden memuriyet taban aylığına ve her bir hizmet yılı için 15 (20) gösterge rakamı karşılığı kıdem aylığına, bu aylıklara hak kazanılmasında ve ödenmesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve diğer personel kanunlarının aylıklarla ilgili hükümleri uygulanacağı, (C) fıkrasında temsil tazminatı almayan personele15.000 gösterge rakamını geçmemek üzere Bakanlar Kurulunca tespit

edilecek gösterge rakamlarının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucunda bulunacak miktarda görev tazminatı ödeneceği, bu tazminata hak kazanmada ve ödemelerde aylıklara ilişkin hükümler uygulanacağı, aynı Kararnamenin 2’nci maddesinde de, (A) düzeyinde başarılı olanlara 1500, (B) düzeyinde başarılı olanlara 600, (C) düzeyinde başarılı olanlara 300 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan tutarı geçmemek üzere Maliye Bakanlığının teklifi ve Başbakan onayı ile belirlenecek miktarlarda aylık yabancı dil tazminatı ödeneceği, yabancı dil tazminatına

hak kazanmada ve ödemelerde aylıklara ilişkin hükümler uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 1’inci maddesiyle eklenen Ek 9’uncu madde, bu madde kapsamdaki kamu personeline ek ödeme yapılması maddesidir.16

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 3’üncü maddesine göre yapılan genel ek ödeme ile mevzuatı uyarınca yapılmakta olan tüm kurumsal ek ödemeler, ikramiye ödemeleri ve fazla çalışma ücreti gibi çeşitli adlar altında yapılan ilave ödemeler kaldırılmış ve yerine tek bir ek ödeme getirilmiştir.

Kamu idarelerinde aynı hizmet sınıfında aynı veya benzer kadrolarda bulunan personel arasındaki ek ödemelerden kaynaklanan kurumlar arası ücret dengesizliğinin ortadan kaldırılması amaçlanmıştır.

Bu maddeye göre, aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre almakta olan personele, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı Cetvele dahil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personele, subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, sözleşmeli subay ve astsubay adayları ile uzman jandarma ve uzman erbaşlara, mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme

tutarı dikkate alınmak suretiyle aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak amacıyla, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılır.

Ek ödemeye hak kazanılmasında ve bu ödemenin yapılmasında aylıklara ilişkin hükümler uygulanır.

Bu maddeye göre yapılacak ek ödeme damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz ve ilgili mevzuatı uyarınca ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye ödemesi, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun yapılan benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz.

Yukarıdaki Kanun ve kanun hükmünde kararname hükümlerine göre aylık kavramından; aylık gösterge, ek gösterge ile ilgili Kanunları uyarınca aylıklara ilişkin hükümler uygulanacağı belirtilen diğer mali unsurların anlaşılması gerektiği sonucuna ulaşabiliriz.

Yani, aylıktan kesme cezası uygulamasında aylıktan yapılacak kesintinin hesabında aylık kavramına giren bütün unsurların dikkate alınması gerekir. Buna göre, aylık kavramına giren unsurlar; aylık gösterge ve ek gösterge ile Kanunları uyarınca aylıklara ilişkin hükümler uygulanacağı belirtilen taban aylığı, kıdem aylığı, zam ve tazminatlar, varsa makam tazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı ve yabancı dil tazminatı ile ek ödeme olmaktadır.

ÜCRET ve TAZMİNAT

Kamu görevlilerinin bazı mali haklarına ilişkin düzenleme yapılması 6.4.2011 tarihli ve 6223 sayılı Kanunun verdiği yetkiye dayanılarak, Bakanlar Kurulu’nca 11.10.2011 tarihinde kararlaştırılmıştır.

Kamu idarelerinde aynı hizmet sınıfında aynı veya benzer kadrolarda bulunan personel arasındaki ek ödemelerden kaynaklanan kurumlar arası ücret dengesizliğinin ortadan kaldırılması ile yönetici ve kariyer meslek personeli için eşit işe eşit ücret sistemini hayata geçirmek için yeni bir ücret sistemi uygulamaya konulması amacıyla, 2 Kasım 2011 tarihli ve 28103 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 1 inci

maddesiyle 27.6.1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ek maddeler eklenmiştir.

Bu ek maddelerden biri de ücret ve tazminat verilmesine ilişkin hükümlere ait maddesidir.17

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 1’inci maddesiyle eklenen Ek 10 uncu madde Ekli (II) ve (III) sayılı Cetvellerde yer alan kadrolarda bulunanlara ücret ve tazminat verilmesi maddesidir.

Kamu idarelerinde yönetici ve kariyer meslek personeli için eşit işe eşit ücret sistemini hayata geçirmek için yeni bir ücret sistemi uygulamaya konulması amaçlanmış ve yöneticiler ve kariyer meslek personeli için iki unsurdan oluşan tek bir ücret sistemi getirilmiştir.

Bu maddeye göre, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreterliği, Başbakanlık ve bakanlıklar ile bunların bağlı ve ilgili kuruluşları (Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı ile 2659 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 2’nci maddesi kapsamında bulunanlar hariç), sosyal güvenlik kurumları, Yükseköğretim Kurulu, Üniversitelerarası Kurul ve Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının;

a) Merkez teşkilatlarında Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Sınıfına ait kadrolarda yer alanlar hariç olmak üzere bu Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı Cetvelde yer alan unvanlı kadrolarda bulunanlardan,

b) Taşra teşkilatlarına ait kadrolarda bulunup, kadro unvanları ekli (II) sayılı Cetvelde yer alanlardan,

c) Merkez teşkilatlarında; Dışişleri Meslek Memuru ve Konsolosluk ve İhtisas Memurları, özel yarışma sınavı sonucunda mesleğe yardımcı veya stajyer olarak alınıp belirli süreli yetiştirme döneminden sonra özel bir yeterlik sınavı sonunda müfettiş, uzman, denetçi, kontrolör, aktüer ve stenograf unvanlı kadrolara (mevzuatı uyarınca söz konusu kadrolara atananlar dahil) atananlar ve bunların yardımcı ve stajyerleri ile iç denetçilerden ekli (III) sayılı Cetvelde yer alan unvanlı kadrolarda yer alanlardan aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre almakta olanlara anılan Cetvellerde kadro unvanlarına karşılık gelen gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak

tutarlarda ücret ve tazminat verilir. Bu ödemelere hak kazanılmasında ve bunların ödenmesinde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Ekli (II) ve (III) sayılı Cetvellerde atandıkları kadro dereceleri esas alınarak belirlenen ücret ve tazminatlar, 657 sayılı Kanunun 45 inci maddesine göre atananlar ile haklarında aynı Kanunun 67’nci maddesi uygulananlar için kazanılmış hak aylık dereceleri dikkate alınarak ödenir. Tazminat damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz.

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 10’uncu maddesi kapsamına giren personele; 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 1’inci maddesinin (D) bendi, 2’nci, 28’inci ve ek 13’üncü maddeleri hariç olmak üzere diğer maddelerinde öngörülen her türlü ödemeler ile ek 9’uncu maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında belirtilen mevzuat hükümlerine göre yapılan ödemeler, 657 sayılı Kanunda ödenmesi öngörülen aylık, ek gösterge, zam ve tazminatlar ve makam tazminatı ile avukatlık vekalet ücreti ve temsil tazminatı ödenmez.

Ücret ve tazminatları ek 10’uncu maddeye göre ödenenlere aylık, ek gösterge, zam ve tazminatlar ve makam tazminatı ile avukatlık vekalet ücreti ve temsil tazminatı ile ek ödeme yapılmaz.

Aylıktan kesme cezası uygulamasında aylıktan yapılacak kesintinin hesabında aylık kavramına giren unsurların dikkate alınması gerektiğinden, ekli II ve III sayılı cetvellerde belirlenenlere aylık olarak ücret ve tazminat ödemesi yapılması ve bu ödemelere hak kazanılmasında ve bunların ödenmesinde aylıklara ilişkin hükümler uygulanacağı belirtilmesi dolayısıyla ücret ve tazminat ödemesi yapılanlar için aylıktan kesme cezası uygulamasında aylıktan yapılacak kesintinin hesabında ücret ve tazminat ödemesi dikkate alınması gerekmektedir.

AYLIĞIN KESİLMESİ

657 sayılı Kanunun 125’inci maddesinin (C) fıkrasında açıkça “ memurun brüt aylığından” ibaresi yer aldığı için, aylıktan kesme cezası nedeniyle aylıktan yapılacak kesinti memurun brüt aylığından yapılmalıdır. Dolayısıyla memurun net aylığı üzerinden hesaplama yapmak kanuna aykırı düşecektir.

Aylıktan kesme cezasının alt sınırı otuzda bir, üst sınırı ise sekizde birdir. Otuzda birden az ve sekizde birden daha fazla aylıktan kesme cezasının verilmesi de keza kanuna aykırı olacaktır.

Kanunda tayin edilen otuzda bir oranı cezanın alt sınırı olup aynı zamanda asli cezadır. Aylıktan kesme cezasının verilmesi gereken durumlarda ilk tayin edilecek ceza otuzda bir oranı olmalıdır.

Olayın oluş biçimine göre, yani memurun işlediği fiil ve halin özelliğine göre, ceza oranı sekizde bire kadar artırılabilecektir.

Aylıktan kesme cezası, cezanın verildiği tarihi takip eden aybaşındaki aylıktan kesinti yapılmak suretiyle uygulanacağından memurun aybaşındaki aylığı esas alınacaktır.

657 sayılı Kanunun 125’inci maddesinin (C) fıkrasına göre aylıktan kesme cezası ile tecziye edilen memurun brüt aylığının otuzda biri ile sekizde biri arasında yapılacak olan kesintinin hesabında;
1. Aylık tutar
2. Ek gösterge
3. Taban aylığı
4. Kıdem aylığı
5. Zam ve Tazminatları
6. Makam Tazminatı
7. Temsil Tazminatı
8. Görev Tazminatı
9. Yabancı dil tazminatı
10. Ek Ödeme

Unsurlarının dikkate alınması gerekmektedir.

Ücret ve tazminat ödemesi yapılanların aylıktan kesme cezası uygulamasında aylıkları nasıl kesilecektir?

Buraya kadar yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye Ekli II ve III sayılı cetvellerde belirlenenlere ücret ve tazminat verilir. Bu ödemelere hak kazanılmasında ve bunların ödenmesinde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır.

Ücret ve tazminatları 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 10’uncu maddesine göre ödenenlere aylık, ek gösterge, zam ve tazminatlar ve makam tazminatı ile avukatlık vekalet ücreti ve temsil tazminatı ile ek ödeme yapılmaz. Ekli II ve III sayılı cetvellerde belirlenenlere aylık olarak ücret ve tazminat ödemesi yapılması ve bu ödemelere hak kazanılmasında ve bunların ödenmesinde aylıklara ilişkin hükümler uygulanacağı belirtilmesi dolayısıyla ücret ve tazminat ödemesi yapılanlar için aylıktan kesme cezası uygulamasında aylıktan yapılacak kesintinin hesabında ücret ve tazminat ödemesi dikkate alınması gerekmektedir.

SONUÇ

Bu çalışmamızda, aylıktan kesme cezasının uygulanmasında aylığın hangi unsurlarının dikkate alınacağı hususunda açıklamalar yapılmaya çalışılmış, mevcut yasal düzenleme incelenip değerlendirilmiştir.

Aylıktan kesme cezası uygulamasında aylıktan yapılacak kesintinin hesabında aylık kavramına giren bütün unsurların dikkate alınması gerekir. Buna göre, aylık kavramına giren unsurlar; aylık gösterge ve ek gösterge ile Kanunları uyarınca aylıklara ilişkin hükümler uygulanacağı belirtilen taban aylığı, kıdem aylığı, zam ve tazminatlar, varsa makam tazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı ve yabancı dil tazminatı ile ek ödeme olmaktadır.

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye Ekli II ve III sayılı cetvellerde belirlenenlere ücret ve tazminat verilir. Bu ödemelere hak kazanılmasında ve bunların ödenmesinde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır.

Ücret ve tazminatları 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 10’uncu maddesine göre ödenenlere; aylık, ek gösterge, zam ve tazminatlar ve makam tazminatı ile avukatlık vekalet ücreti ve temsil tazminatı ile ek ödeme yapılmaz. Aylıktan kesme cezası uygulamasında aylıktan yapılacak kesintinin hesabında aylık kavramına giren unsurların dikkate alınması gerektiğinden, ekli II ve III sayılı cetvellerde belirlenenlere aylık olarak ücret ve tazminat ödemesi yapılması ve bu ödemelere hak kazanılmasında ve bunların ödenmesinde aylıklara ilişkin hükümler uygulanacağı belirtilmesi dolayısıyla ücret ve tazminat ödemesi yapılanlar için aylıktan kesme cezası uygulamasında aylıktan yapılacak kesintinin hesabında ücret ve tazminat ödemesi dikkate alınması gerekmektedir.

3 YORUMLAR

  1. Ücret ve tazminatları 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 10’uncu maddesine göre ödenenlere;
    Eğer varsa Yabancı Dil Tazminatı da ödendiğinden Aylıktan Kesme Cezasında Brüt tutara eklenmesi gerekmektedir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here